Taal- en spraakontwikkeling
Het lijkt zo vanzelfsprekend. Je kindje wordt geboren en leert vanzelf praten. Wat we ons niet beseffen is dat het leren praten een zeer ingewikkeld proces is en lang niet altijd zo vanzelfsprekend is.
Een belangrijk gegeven is dat een rijk taalaanbod in de thuissituaties een goede basis is voor het aanleren van je moedertaal. Daarnaast leert je kind ook veel uit zijn of haar omgeving. Voor het eerste jaar pakt je kind al veel talige informatie op. Zo nemen ze al veel klanken waar, gaan ze brabbelen, leggen ze linken tussen bepaalde voorwerpen en de gesproken taal die de omgeving gebruikt. Probeer bij een kindje van 8 maanden maar eens een naam of voorwerp te roepen die jullie veel hebben benoemd in de afgelopen 8 maanden. Het woord ‘papa’ zal vaak benoemd zijn. Wanneer je het woord ‘papa’ roept is de kans groot dat je kindje om zich heen gaat kijken om papa te zoeken.
Het eerste jaar
Na het eerste jaar komt de productieve taal en komen vooral de ‘echte’ verstaanbare woorden steeds vaker voor. In dit jaar oefent je kind veel met het uitspreken van woorden die veel voorkomen in het dagelijkse leven. In het begin zullen het vooral nog korte woorden zijn (papa, mama, bal, auto, bah, koek) en later ook langere woorden. Als een kindje eenmaal voldoende woorden zelf kan vertellen, dan maken ze een overstap naar het vertellen van twee woorden achter elkaar. De start van de eerste korte ‘zin’ is dan gemaakt.
Spraak- en taalontwikkeling
Als ouders/verzorgers spelen wij een grote rol in de spraak- en taalontwikkeling van ons kind. Wij zijn hét voorbeeld en de woorden en zinnen die wij gebruiken nemen de kinderen uiteindelijk van ons over. Kinderen leren taal het makkelijkst als de taal ook is aangepast op het niveau van het kind en als er veel en regelmatig met elkaar gesproken wordt. Kan een kind al een tijdje meerdere woorden vertellen, dan kan je als ouder ook wat ‘langere’ zinnen gaan gebruiken. Als je kind bijvoorbeeld zegt ‘auto’, dan kan je als ouders reageren en zeggen ‘Ja, pak de auto maar’. Als je dat veel herhaalt gaat je kind op het moment dat hij of zij er klaar voor is de zin overnemen en bijvoorbeeld zeggen ‘auto pakke(n)’.
De kinderen leren zo stap voor stap meer woorden en zinnen. Voor het maken van woorden en zinnen moet je ook veel klanken kunnen uitspreken. Bij de start van het leren spreken zal je kind nog niet alle woorden gelijk goed uitspreken. Zo kan het woordje ‘fiets’ eerst nog uitsproken worden als ‘ies’. Door het woord dan elke keer weer goed te herhalen (niet te corrigeren!) kan je kind het woord goed opslaan en het steeds beter gaan uitspreken. Besef je als ouder dat de spraakontwikkeling ook een heel ingewikkeld proces is. Voor het uitspreken van klanken heb je bijvoorbeeld veel spieren nodig die ook nog eens allemaal met elkaar moeten samenwerken. Het leren spreken lijkt zo vanzelfsprekend, maar dat is het helaas niet altijd!
De spraak- en taalontwikkeling is een ingewikkeld proces. Als de ontwikkeling niet vanzelf gaat of als je niet weet hoe je als ouder de spraak en taal het beste kan stimuleren, dan ga ik graag met je in gesprek. Samen kunnen we in het intakegesprek (=gratis) ontdekken wat we voor elkaar kunnen betekenen. Ook kan je ervoor kiezen om eerst een adviesgesprek in te plannen. In het adviesgesprek kan je de vragen die je over de ontwikkeling van je kind hebt aan mij stellen en tips krijgen hoe je hier mee om kan gaan. Is dat niet voldoende, dan kunnen we daarna altijd nog een langere sessie inplannen. Heb je een korte vraag over de diensten die ik aanbied? Dan kan je ook het contactformulier invullen en daar je vraag stellen.
Samen stoepkrijten
Tijdens het krijten hebben we het over verschillende begrippen gehad; de zijkant, het midden, de onderkant, de bovenkant, de boomstam, de vijver. Ook hebben we besproken hoe het nou kan dat het krijtje nu veel korter is, dan aan het begin. Dit jongetje spreekt al in langere zinnen, maar de activiteit is eenvoudig aan te passen naar het aanbieden van losse eenvoudige woorden.
Samen sinaasappels persen
Eerst waren de sinaasappels nog heel, maar na het snijden waren ze niet meer heel. De halve sinaasappel kan je persen. Als je de sinaasappel perst komt er sap uit.
Spreekt je kind nog maar een paar losse woorden, dan benoem je tijdens deze activiteit alleen de eenvoudige woorden. Bijv. ‘snijden’ – ‘sap’ – ‘drukken’ – ‘drinken’.
Kan je kind al meerdere woorden of zelfs al korte zinnetjes? Dan kan je wat meer vertellen tijdens deze activiteit:
‘deze is heel’ – ‘deze is half’ – ‘ik druk op de sinaasappel’ – ‘ik drink sap’
Samen lopen in de zee
Tijdens ons uitje naar het strand hebben we lekker door de zee gelopen. Onze voeten werden helemaal nat. Na een hoge golf werden ook onze benen nat. Later gingen we ook nog samen springen over de golf. De woorden ‘nat’, ‘springen’, ‘voeten’, ‘benen’ en ‘golf’ hebben we binnen 10 minuten heel veel herhaald. Na die 10 minuten was de lol er nog lang niet af en konden we mooi gebruik maken van de kracht van de herhaling.
Samen plantjes water geven
Samen plantjes water geven. Er is niks leuker dan met je eigen gieter papa of mama helpen om de plantjes water te geven. Samen zaadjes planten en ontdekken dat er na een tijdje ook echt plantjes groeien is nog mooier. Zo leren ze wat er met de zaadjes gebeurt en dat het belangrijk is om plantjes te verzorgen. En dat alles naast het leren van veel nieuwe taal bij een (in de zomer) dagelijkse bezigheid.
Neem contact op
Ben jij als ouder of verzorger ook zo nieuwsgierig hoe je jouw taalniveau kan aanpassen aan het niveau van het kind? Neem dan gerust eens contact op en dan kijken we samen wat taalkompas voor jou kan betekenen!
CONTACTFORMULIER
Kwaliteit geregistreerd, tot 09-07-2025bc
E.M. Heukels
